Robaki?

          W  mojej książce wymieniam takie przysmaki jak robaki mopane. Mniam, mniam, oddelegowałam męża na ucztę! Był bardzo dzielny, Zulusi bili mu brawo. Nawet uznał, że smakowały jak chipsy. Ja wolę coś bardziej wyrafinowanego... Babootie jest dla mnie numerem 1.

 

Babotie – aromatyczne afrykanerskie danie z mięsa i owoców. Zostało przywiezione do Kapsztadu przez niewolników z Azji, którzy gotowali dla afrykanerskich panów. Mimo dużej ilości składników jest śmiesznie proste w przygotowaniu.

1 kg mielonej wołowiny

2 średnie banany – ugnieść

1 słodkie jabłko – zatrzeć na grubej tarce

garść rodzynek

garść posiekanych suszonych moreli

garść grubo pokrojonych migdałów

1 jajko

1/4 szklanki mleka

1 mała łyżeczka soli

1 łyżeczka pieprzu

1 łyżka kurkumy

1 łyżka curry (jak ktoś lubi na ostro może być więcej)

1 łyżeczka cukru

Obsmażyć mięso z przyprawami (ok. 15 min). Dodać pozostałe składniki i dusić pod przykryciem aż mięso zmięknie. Przełożyć do żaroodpornego naczynia. Rozmieszać jajko z mlekiem. Polać babootie, zapiec w gorącym piekarniku i poczekać aż się zetnie. Dla ozdoby można posypać płatkami migdałów. Potrawa powinna być słodkawa. Podawać z ryżem na sypko.

 

Dynia

          Jedną z rzeczy, które zaskoczyły mnie w Afryce, było powszechne użycie dyni. W końcu w Polsce dynie miewają się świetnie, a ja jadłam wyłącznie dynię marynowaną. A można ją jeść na wiele sposobów – jako chipsy, zupę, dodatek do innych dań.

 

Dynia z miodem i cynamonem

1 kg dyni pokrojonej w kostkę lub słupki

sól, cukier (najlepiej brązowy), cynamon, miód

Dynię ułożyć na blasze posmarowanej odrobiną masła lub oliwy. Posypać odrobiną soli, potem dobrze cukrem i cynamonem, polać miodem (ilość wedle gustu). Wymieszać i wstawić do piekarnika nagrzanego do 180 st. Piec ok. 25 minut, aż zmięknie, ale nie będzie się rozpadać. Pyszny dodatek do ryżu, mięsa, zapiekanych warzyw.

 

Słodkie ziemniaki

          Widzieliście w sklepach duże, czerwone ziemniaki? To pataty, są słodkie i nadają się zarówno jako dodatek do mięs jak i składnik deseru. Są bardzo popularne w wielu regionach Afryki i gotuje się zarówno bulwy jak i liście. Warto je wypróbować także u nas..

 

Pieczone słodkie ziemniaki

4 średniej wielkości ziemniakiorzeszki ziemne lub pistacjowe

masło,

oliwa z oliwek,

sól, pieprz, słodka papryka

4 jabłka

cynamon

Obrać ziemniaki, natrzeć oliwą, posypać solą, wsadzić do nagrzanego do 200 st. piekarnika. Piec 45 min. Sprawdzić widelcem, czy są miękkie.Jabłka pokroić na ćwiartki, posypać cynamonem i zapiec, żeby zmiękły. Po wyjęciu, ziemniaki przekroić na pół, nałożyć łyżkę masła, posypać solą, pieprzem, papryką i orzeszkami. Wokół ułożyć pieczone jabłka. Podawać jako samodzielne danie lub dodatek do mięsa lub gotowanych warzyw.

Purée ze słodkich ziemniaków

½ kg słodkich ziemniaków

½ płaskiej łyżeczki soli

1 łyżka cukru trzcinowego

1 łyżka miodu

2 łyżki masła

½ szkl. mleka lub słodkiej śmietanki

10 pianek marshmallow

Ziemniaki ugotować z solą. Rozgnieść na purée, dodać cukier, miód, masło, mleko. Przełożyć do naczynia żaroodpornego. Na wierzchu ułożyć pianki. Zapiekać w piekarniku póki pianki nie zbrązowieją. Pieczone za długo, pianki rozpuszczą się. Nie skzodzi;-)

Ciastka ze słodkich ziemniaków

1 duży słodki ziemniak (patat)

100 gr masła

4 łyżki cukru

1 łyżka startej skórki limonkowej, ewentualnie cytrynowej

1 łyżka gałki muszkatołowej

3 łyżki miodu

1 jajko

2 ½ szkl. mąki

½ łyżeczki soli

Ziemniaki ugotować z solą. Rozgnieść na purée, dodać cukier, miód, masło, mleko. Przełożyć do naczynia żaroodpornego. Na wierzchu ułożyć pianki. Zapiekać w piekarniku póki pianki nie zbrązowieją. Pieczone za długo, pianki rozpuszczą się. Nie skzodzi;-)

 

 

 
 
 

Kup „Żar Sahelu”

„Za głosem sangomy" naklad wyczerpany

Arykańskie  coś na ząb

           Kuchnia afrykańska jest bardzo zróżnicowana. Zależy przede wszystkim od darów, jakie daje ludziom natura. Nad jeziorami je się ryby, w dżungli poluje na zwierzęta. Wszędzie je się placki. Robi się je z różnych rodzajów mąki, w RPA najczęściej z kukurydzianej. Kukurydza rośnie w Afryce znakomicie. Niektóre grupy etniczne uważają ją za dar od bogów, cenny jak samo złoto. Jest pożywna, zdrowa, kaloryczna i pięknie wygląda na stole. Z niej robi się również wszechobecny pap. Kobiety często robią mąkę same, mieląc ziarna pomiędzy dwoma kamieniami lub ubijając je długą, grubą, drewnianą pałką w kamiennej misie.

Przepisy

Kukurydza i mąka kukurydziana

Pap – papka, będąca podstawą wyżywienia biedoty a także dodatek do mięsa w kuchni afrykanerskiej.

500 ml mąki kukurydzianej grubo mielonej (w sklepach specjalistycznych można kupić ją również pod nazwą maize meal)

1 lyżeczka soli

1,5 l  wody

30 g  masła

Zmieszać mąkę z solą i litrem zimnej  wody. Resztę wody zagotować w grubym garnku. Pomału dodawać mąkę, mieszając. Przykryć i dusić na małym ogniu przez 15 minut. Na końcu dodać masło.

 

Ciasto kukurydziane

          Z północy RPA, z North West Province przy granicy z Botswaną pochodzi ciasto kukurydziane, które można jest zarówno jako dodatek do mięsa, zamiennik chleba lub zapiekankę.

4 kolby kukurydzy

2 jajka

1 mała cebula

250 ml płynnej śmietany

1 łyżeczka proszku do pieczenia

30 gr masła

szczypta soli i gałki muszkatołowej

Posiekać drobno cebulę i zeszklić na maśle. Odstawić z ognia. Ustawić kolby kukurydzy pionowo i ostrym nożem ściąć ziarna. Posiekać je drobno. Dodać jajka, śmietanę, proszek do pieczenia, sól i gałkę muszkatołową i przestygniętą lekko cebulę. Rozgrzać piekarnik do 180st. Nasmarować masłem naczynie żaroodporne o pojemności 1,5 litra. Wlać ciasto do naczynia i piec 45 min pod folią aluminiową. Odkryć i piec 15 min, by góra zbrązowiała. Podawać na gorąco.

Jak ktoś lubi, można pokroić placek w plastry, położyć na nich plasterki szynki i sera i zapiec w piekarniku.

 

Struś

          Prawdziwym odkryciem było dla mnie mięso strusia. Jest to jedno z najzdrowszych mięs. Jest soczyste, delikatne i bardzo pożywne. Mrożonego strusia można kupić w dużych sklepach. Żal wam strusi? No cóż, nie będę nikogo pocieszać stwierdzeniem, że strusie są groźne i atakują ludzi częściej niż lwy. Ale skoro ktoś jada inne mięsa, to można również spróbować strusia. I mimo że to mięso wystarczy posypać solą i pieprzem i ugrilować by było pyszne, podaję przepis na strusia z Karoo.

4 kawałki steków ze strusia

4 plastry świeżego ananasa

garść czarnych oliwek – usunąć pestki

250 ml czerwonego wytrawnego wina

mała gałązka świeżego rozmarynu (ostatecznie może być suszony)

1 łyżka masła

3 łyżki oliwy z oliwek

sól, grubo zmielony pieprz

Mięso posypać solą i otoczyć grubo w pieprzu. Ananasa otoczyć w pieprzu. Podgrzać oliwę i dodać masło. Gdy zacznie „pykać”, obsmażyć mięso i ananasa po 3 min z każdej strony. Zdjąć z ognia i trzymać pod przykryciem, by nie wystygło. Do tłuszczu wlać wino, rozmaryn i oliwki i odparować na małym ogniu, by zrobił się gęsty sos. Posolić i popieprzyć do smaku. Włożyć mięso do sosu. Jeżeli nie lubicie krwistego mięsa, to można je poddusić w sosie.

Serwować z ryżem lub pieczonymi ziemniakami. Na każdym kawałku mięsa położyć plaster ananasa.

 

Kurczak

          Kurczaki dostępne są wszędzie i oczywiście w Afryce również się je jada. Widziałam tam mnóstwo pięknym odmian, niektóre miały tak kolorowe i puszyste pióra, że wyglądały jak ptaki zdobiące ogród. I czasami w tym celu jedynie były hodowane.

2 podwójne piersi z kurczaka

2 cebule

szklanka siekanych pomidorów z puszki

5 łyżek masła orzechowego

garść posiekanych orzeszków ziemnych

150 ml wody

1 papryczka chilli

sól, pieprz, 1 łyżeczka cukru, olej do smażenia

Posiekać i lekko podsmażyć cebule. Kurczaka pokroić w grubą kostkę. Zmiksować razem pomidory, chilli i cebulę. Natrzeć tym mięso i zostawić na min. 2 godziny. Podsmażyć na drobinie oleju, dodać resztę marynaty. Masło orzechowe rozcieńczyć wodą, dodać orzeszki i całość dolać na patelnie. Doprawić solą, pieprzem i cukrem. Dusić ok. 10 min. Podawać z białym ryżem lub pap.

Kurczak na ostro

średniej wielkości kurczak,

1 papryczka chilli

4 ząbki czosnku

2 łyżki mielonej kolendry,

po pół łyżeczki soli i pieprzu

garść posiekanej świeżej kolendry

2 łyżki oliwy

Zmieszać posiekany czosnek, chilli, przyprawy i oliwy. Natrzeć kurczaka, wsadzając marynatę również pod skórę i do środka. Zostawić w lodówce na noc. Upiec w temp. 180 st. Podawać ze słodkimi ziemniakami lub ryżem. Posypać natką kolendry.

Koźlina

          Mięso kozy jest popularne w Afryce. Wynika to głównie z tego, że kozy jedzą co popadnie, nie mają dużych wymagań klimatycznych i dietetycznych, więc są łatwe w hodowli. Przy okazji jest to mięso zdrowe i kaloryczne, więc powinno trafić także na polskie stoły.

1 kg koziego mięsa

1 cebula

2 marchewki

2 ząbki czosnku

żółte curry

szklanka puree pomidorowego

sól, pieprz, sok z połowy cytryny

Mięso umyć i osuszyć, pokroić w kawałki wielkości kciuka. Natrzeć zgniecionym czosnkiem i przyprawami. Wsadzić do lodówki na kilka godzin lub na noc, by dobrze przeszło przyprawami. Marchew i cebulę pokroić w plastry. Obsmażyć cebulę na maśle lub odrobinie oleju, dodać mięso. Jak się zrumieni, dodać marchew i przykryć pokrywką. Dusić na małym ogniu aż zmięknie. Dodać puree pomidorowe i sok cytrynowy, posolić do smaku. Podawać z białym ryżem.

 

         

Ryby

          Tego typu dania robi się wszędzie tam, gdzie można coś złowić. Można więc je przyrządzić zarówno z ryb morskich jak i tych złowionych na Mazurach czy Kaszubach. Dodanie owoców morza zamienia to jednogarnkowe danie w uroczysta ucztę. Najodpowiedniejsze są ryby o zwartym mięsie, może to być również łosoś lub tuńczyk.

Zapiekanka rybna

¾ kg dorsza lub innej białej ryby morskiej lub mieszkanki ryb

2 tosty

1 jajko

1 cebula

250 ml mleka

sok z ½ cytryny

płaska łyżeczka soli, 1 papryczka chilli (posiekana bez pestek), 2 łyżeczki curry

garść posiekanych migdałów bez skórki

Do polania: 2 jajka, ½ szkl. mleka, szczypta soli i białego pieprzu – zmiksować

Zeszklić cebulę i chilli. Posiekać surową rybę i tosty. Tosty zalać mlekiem, dodać jajko, sok cytrynowy, sól, pieprz i curry, wymieszać. Dodać rybę i migdały, wymieszać. Smażyć na patelni mieszając ok. 20 min.

W tym czasie rozgrzać piekarnik do 180st. Przełożyć zapiekankę do naczynia żaroodpornego, wyrównać górę i piec 20 min. Polać zmiksowanym jajkiem z mlekiem i zapiekać póki jajko się nie zsiądzie. Podawać z ryżem.

 

Potjie czyli gar rybny

          Afrykę otaczają dwa potężne oceany, wewnątrz kontynentu mamy ogromne jeziora. Wszystkie te wody dostarczają ryb i owoców morza. Wiele z nich nie ma swojej nazwy po polsku, ale je się m. in. dorsze, których u nas nie brakuje. Bardzo popularne są dania jednogarnkowe, które można przechować do następnego dnia. Podgrzane są jeszcze lepsze.

1 kg filetów rybnych pokrojonych na duże kawałki

25 dag kalmarów (krążki lub kawałki)

25 dag krewetek lub raków

½ kg małży (mogą być mrożone, lekko rozmrozić)

2 posiekane cebule

5 posiekanych pomidorów

2 wyciśnięte ząbki czosnku

1 łyżka posiekanego koperku lub pietruszki (co kto lubi)

oliwa do smażenia, woda

Zeszklić cebulę w garnku albo na duże, głębokiej patelni. Dodać pomidory, czosnek, kurkumę, pietruszkę, i ½ szkl. wody. Przykryć i dusić 5 min. Dodać ryby i owoce morza, dusić pod przykryciem 10 min. Po zdjęciu z ognia posypać reszta pietruszki. Podawać z bagietką lub świeżym chlebem i białym winem.

 

Kuchnia Zachodniej Afryki jest raczej uboga w mięso, za to bogata w skrobię i tłuszcz, by zapewnić jak najwięcej siły przy jak najniższym koszcie. Wykorzystuje się rosnące lokalnie warzywa i owoce – słodkie ziemniaki, fasolę, kukurydzę, proso, banany, ananasy, mango, cytrusy. Z dojrzałych w gorącym słońcu cytryn i biegających na wolności kurczaków robi się w Senegalu zupę cytrynową.

Senegalska zupa cytrynowa

3 l delikatnego rosołu z kurczaka lub wywaru warzywnego (może być z kawałkami mięsa

1 łyżka masła

1 łyżeczka żółtego curry

2 łyżki mąki

3 szklanki jogurtu naturalnego

1  cytryny

posiekany szczypiorek do ozdoby

 

Rozpuścić masło w garnku, dodać powoli curry i mąkę, dokładnie rozmieszać, by nie było grudek. Dodać rosół. Zagotować i zdjąć z ognia. Gdy trochę przestygnie dodać jogurt. Najlepszą metodą, by nie było grudek, jest mieszanie jogurtu w małej ilości rosołu i potem dodanie go powoli do reszty. Dolać sok z cytryny. Można podawać na ciepło (nie doprowadzać do wrzenia, by jogurt się nie ściął) lub na zimno, posypane szczypiorkiem.

Serwować z ryżem lub pieczonymi ziemniakami. Na każdym kawałku mięsa położyć plaster ananasa.

 

 

Desery

          W Afryce nie ma deserów w europejskim pojęciu. Te, które się serwuje mają europejski rodowód – wspaniałe ciasta, lody, kremy. Są jednak pyszne, słodkie owoce oraz czekolada. Większość czekolady na świecie pochodzi właśnie z Afryki Zachodniej, przy czym rzadko jest ona spożywana przez jej mieszkańców. Aby zachęcić ludzi do jedzenia własnych słodyczy, a także by odwrócić ich uwagę od nadmiaru… seksu, rząd Ghany wprowadził kilka lat temu Święto Czekolady w miejsce Walentynek. Święto szybko się przyjęło i zamiast chodzić na przypadkowe randki, Ghańczycy spotykają się na czekoladowych festiwalach i delektują tym, co mają najlepsze.

Smażone owoce

Pokrojone w kawałki ananasy, banany, gruszki, jabłka, brzoskwinie

cynamon, cukier, masło do smażenia

 

Owoce posypać cynamonem i odrobiną cukru. Obsmażyć na maśle. Można podawać z lodami waniliowymi.

Podawać na ciepło.

Owoce w czekoladzie

Dojrzały ananas, mango, melon i inne owoce, które lubisz 1 łyżka masła 1 tabliczka gorzkiej czekolady

2 łyżki słodkiej śmietany kremówki

 

Czekoladę połamać na kawałki i wsadzić do miseczki. Zanurzyć w gorącej wodzie. Mieszać do rozpuszczenia, dodać śmietanę, wymieszać. Owoce obrać ze skóry, nabić na wykałaczkę. Maczać w czekoladzie po kawałku. Poczekać chwilę aż nadmiar czekolady ścieknie. Odłożyć na papier kuchenny do zastygnięcia. Pyszne i zdrowe.